Đại học Văn Lang: Nơi Tôi Trở Thành Một Giảng Viên Đại Học Chuyên Nghiệp

Khi nhìn lại hành trình nghề nghiệp của mình, tôi nhận ra rằng có những nơi không chỉ đơn thuần là nơi làm việc. Đó là những nơi giúp chúng ta trưởng thành. Đối với tôi, Trường Đại học Văn Lang (VLU) là một nơi như vậy.

Nếu bài học đầu tiên trên hành trình giáo dục của tôi là nhận ra mình muốn trở thành một nhà giáo, thì những năm tháng tại VLU chính là giai đoạn tôi học cách trở thành một giảng viên đại học chuyên nghiệp.

Một chương mới của hành trình

Cuối năm 2020, sau hơn hai năm làm việc trong môi trường doanh nghiệp, phát triển các dự án quốc tế trong lĩnh vực phát triển bền vững và giáo dục và hợp tác với nhiều đối tác khác nhau từ doanh nghiệp, trường đại học đến các cơ quan nhà nước, tôi cảm thấy mình đang đứng trước một ngã rẽ mới.

Khoảng thời gian ấy mang đến cho tôi rất nhiều trải nghiệm thực tiễn quý giá. Tôi được tham gia hoạch định chiến lược, quản lý dự án, xây dựng thương hiệu, tổ chức sự kiện, kết nối với các đối tác trong và ngoài nước, đồng thời tích lũy được nhiều góc nhìn thực tiễn về xã hội và con người.

Nhưng càng trải nghiệm, tôi càng cảm thấy một mong muốn ngày càng mạnh mẽ hơn. Tôi muốn hệ thống hóa những gì mình đã học được. Tôi muốn chia sẻ những trải nghiệm ấy với thế hệ trẻ. Và hơn hết, tôi muốn trở lại với ước mơ đã được nuôi dưỡng từ nhiều năm trước: trở thành một giảng viên đại học.

Cũng vào thời điểm đó, tôi quyết định thực hiện một thay đổi lớn khác trong cuộc đời: Nam tiến. Dù đã có cơ hội học tập, làm việc và đi nhiều nơi trên thế giới, phần lớn thời gian ở Việt Nam tôi vẫn sống tại miền Bắc. Tôi muốn bước ra khỏi vùng quen thuộc của mình để trải nghiệm một môi trường hoàn toàn mới.

Và một chuyến công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh đã mở ra cơ hội ấy. Thông qua một người bạn cũ từng học cùng tại Nhật Bản, tôi có dịp ghé thăm Đại học Văn Lang. Đó cũng là lần đầu tiên tôi đặt chân đến ngôi trường này.

Cho đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ rất rõ ấn tượng đầu tiên của mình. Một campus mới, hiện đại và cởi mở. Không gian học tập khiến tôi liên tưởng đến những môi trường mà tôi từng học tập ở Pháp, Nhật Bản và Trung Quốc. Thay vì cảm giác xa lạ, tôi lại cảm thấy thân thuộc. Như thể mình đã từng thuộc về nơi đó từ trước.

Bước vào thế giới của giáo dục đại học

Một cuộc trò chuyện tình cờ với một giảng viên của Khoa Quan hệ Công chúng và Truyền thông đã khiến tôi suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc giảng dạy tại nơi này.

Ban đầu tôi khá băn khoăn. Tôi có nền tảng về tâm lý học. Tôi học về hợp tác quốc tế. Tôi có kinh nghiệm làm việc tại doanh nghiệp và các dự án phát triển quốc tế. Tôi thành thạo nhiều ngoại ngữ. Nhưng tôi không hoàn toàn thuộc về bất kỳ chuyên ngành đơn lẻ nào.

Cho đến khi nhìn lại những gì mình đã làm trong doanh nghiệp, tôi nhận ra rằng phần lớn công việc của mình thực chất liên quan đến truyền thông, xây dựng thương hiệu, tổ chức sự kiện, kết nối đối tác và kể những câu chuyện có ý nghĩa. Có lẽ vì vậy mà ngành Quan hệ Công chúng và Truyền thông lại trở thành một lựa chọn rất tự nhiên.

Ngày 01 tháng 01 năm 2021, tôi hoàn thành hồ sơ ứng tuyển. Một năm mới bắt đầu. Và một chương mới trong cuộc đời tôi cũng bắt đầu theo cách như vậy.

Khởi đầu giữa đại dịch Covid-19

Tháng 5 năm 2021, tôi chính thức chuyển vào Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, cuộc sống luôn có những kế hoạch riêng. Chỉ một tháng sau khi tôi bắt đầu công việc mới, thành phố bước vào giai đoạn giãn cách xã hội kéo dài vì đại dịch COVID-19.

Những hình dung của tôi về những ngày đầu tiên đứng trên bục giảng đại học nhanh chóng phải nhường chỗ cho một thực tế hoàn toàn khác: dạy học trực tuyến. Suốt nhiều tháng đầu tiên, lớp học của tôi chỉ tồn tại trên màn hình máy tính. Tôi là người luôn yêu thích tương tác trực tiếp, thích nhìn thấy ánh mắt của người đối diện và cảm nhận năng lượng trong lớp học. Vì vậy, việc giảng dạy trước những ô màn hình tối màu là một thử thách không hề nhỏ. Nhiều khi tôi có cảm giác như mình đang nói chuyện một mình trong một căn phòng yên tĩnh.

Nhưng chính khoảng thời gian ấy lại dạy tôi rất nhiều điều. Nó buộc tôi phải sáng tạo hơn. Kiên trì hơn. Và học cách truyền cảm hứng ngay cả khi không thể gặp mặt trực tiếp các bạn sinh viên.

Tôi vẫn nhớ những câu thơ trong Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã truyền cảm hứng cho mình trong khoảng thời gian đầy thách thức đó:

“Thân thể ở trong lao, tinh thần ở ngoài lao.
Muốn nên sự nghiệp lớn, tinh thần càng phải cao.”

Trong những tháng ngày giãn cách, tinh thần chính là điều giúp tôi tiếp tục tiến về phía trước.

Học cách trở thành một giảng viên chuyên nghiệp

Điều tôi biết ơn nhất ở VLU là nhà trường không yêu cầu tôi phải trở thành một giảng viên hoàn hảo ngay từ ngày đầu tiên. Tôi được học từng bước. Từ trợ giảng đến thiết kế đề cương chi tiết học phần. Rồi soạn bài giảng. Làm quen với công tác kiểm định chương trình. Hiểu về nghiệp vụ sư phạm đại học. Và cuối cùng là chính thức đứng lớp. Nhìn lại, đó là một quá trình đào tạo rất bài bản. Và cũng là khoảng thời gian đặt nền móng cho toàn bộ hành trình giảng dạy của tôi sau này.

Quan trọng hơn, chính trong quá trình chuẩn bị bài giảng và đứng lớp, tôi dần nhận ra rằng việc giảng dạy không đơn thuần là truyền đạt kiến thức. Đó là quá trình chuyển hóa những trải nghiệm sống thành những bài học có ý nghĩa. Những năm tháng học tập ở Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc, những dự án giáo dục, những hoạt động hợp tác quốc tế, những chuyến đi và những va chạm với cuộc sống trước đó bỗng nhiên được kết nối lại với nhau.

Lần đầu tiên, tôi cảm thấy những trải nghiệm tưởng như rời rạc của mình bắt đầu hình thành một hệ thống. Và chính lớp học là nơi giúp tôi nhìn thấy rõ điều đó.

Những bài học từ sinh viên

Một trong những bài học lớn nhất tôi học được không đến từ sách vở mà đến từ chính các em sinh viên của mình.

Tôi vẫn nhớ những lần đọc phản hồi cuối kỳ. Có những nhận xét khiến tôi rất xúc động. Nhưng cũng có những nhận xét khiến tôi thực sự tổn thương. Đặc biệt là trong năm đầu tiên. Khi đã dành rất nhiều tâm huyết cho bài giảng, những bình luận tiêu cực đôi khi khiến tôi tự hỏi liệu mình đã làm sai điều gì.

Nhưng theo thời gian, tôi dần hiểu rằng mỗi sinh viên là một cá thể khác nhau. Mỗi người có nhu cầu, kỳ vọng và cách nhìn nhận khác nhau. Không một giảng viên nào có thể làm hài lòng tất cả mọi người. Điều quan trọng không phải là tìm kiếm lời khen. Điều quan trọng là giữ được tinh thần cởi mở để tiếp nhận những góp ý chân thành và tiếp tục hoàn thiện bản thân. Đó là một trong những bài học trưởng thành quan trọng nhất mà nghề giáo mang lại cho tôi.

Nhìn lại, điều khiến tôi biết ơn nhất không chỉ là những gì mình đã dạy cho sinh viên, mà còn là những gì sinh viên đã dạy lại cho tôi. Chính các em đã giúp tôi học cách lắng nghe nhiều hơn, nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Tôi cũng nhận ra rằng giảng dạy không phải là quá trình truyền đạt kiến thức theo một chiều. Mỗi bài giảng, mỗi câu hỏi, mỗi cuộc trao đổi với sinh viên đều buộc tôi phải suy nghĩ sâu sắc hơn về những điều mình biết, hệ thống hóa lại những trải nghiệm của mình và tìm cách diễn đạt chúng một cách rõ ràng hơn. Theo một nghĩa nào đó, chính quá trình giảng dạy đã giúp tôi tiếp tục học tập và trưởng thành. Có lẽ đó là lý do vì sao tôi luôn tin rằng dạy học là một trong những cách học hiệu quả nhất.

Bên cạnh những bài học chuyên môn, điều khiến tôi trân trọng nhất trong quãng thời gian giảng dạy là những mối quan hệ được xây dựng với sinh viên. Có những em chia sẻ rằng các em bước vào lớp ca tối với tâm trạng mệt mỏi sau một ngày học tập căng thẳng, nhưng lại cảm thấy tràn đầy năng lượng sau giờ học. Có những em chủ động mời tôi tham gia phỏng vấn cho các dự án học tập của mình. Cũng có những em vẫn giữ liên lạc với tôi nhiều năm sau khi môn học kết thúc. Những điều ấy giúp tôi cảm nhận rằng giá trị của một người thầy không chỉ nằm ở kiến thức truyền đạt, mà còn nằm ở những kết nối và cảm hứng mà họ có thể mang lại cho người học.

Một môi trường nhân văn

Khi nghĩ về Văn Lang, điều tôi nhớ nhất không phải là những con số hay thành tích mà là con người.

Đó là một môi trường giáo dục văn minh, cởi mở và nhân văn. Một môi trường nơi các giảng viên được tôn trọng, được trao quyền tự chủ trong học thuật và được khuyến khích phát triển bản thân. Tôi đặc biệt trân trọng cách mà nhà trường không chỉ quan tâm đến chất lượng đào tạo mà còn chú trọng đến sự phát triển toàn diện của con người.

Bên cạnh các hoạt động học thuật, Văn Lang thường xuyên tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc, sân khấu và các buổi tọa đàm giàu giá trị nhân văn. Có những chương trình đã để lại trong tôi những cảm xúc rất sâu sắc, thậm chí còn đọng lại rất lâu sau khi sự kiện kết thúc.

Những hoạt động ấy khiến tôi cảm nhận rằng giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức. Giáo dục còn là nuôi dưỡng tâm hồn, khơi gợi sự đồng cảm và giúp con người trở nên tốt đẹp hơn. Đó cũng chính là một trong những giá trị mà tôi luôn tìm kiếm trong môi trường giáo dục.

Tôi cũng đặc biệt ấn tượng với những chương trình phát triển năng lực dành cho giảng viên, từ kỹ năng giảng dạy đến xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp. Nhìn lại từ góc độ hiện tại, tôi nhận ra rằng những năm tháng liên tục đứng lớp, thuyết trình và tương tác với hàng trăm sinh viên đã mang lại cho tôi nhiều hơn những phương pháp sư phạm đơn thuần. Đó còn là quá trình rèn luyện tư duy hệ thống, kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, kể chuyện, thiết kế nội dung và xây dựng hình ảnh cá nhân một cách chuyên nghiệp.

Ngày nay, mỗi khi tham dự các hội nghị quốc tế, diễn thuyết trước công chúng hay tham gia các hoạt động học thuật và đối thoại xuyên văn hóa, tôi nhận thấy nhiều kỹ năng mình đang sử dụng đã được vun đắp từ chính quãng thời gian ấy. Quan trọng hơn cả, môi trường Văn Lang đã giúp tôi học được cách kết nối với con người bằng sự chân thành và thấu hiểu.

Theo một nghĩa nào đó, Văn Lang không chỉ đào tạo tôi trở thành một giảng viên, mà còn góp phần xây dựng nền tảng để tôi phát triển thành một diễn giả, một nhà nghiên cứu và một người kết nối trong những chặng đường sau này.

Nhìn lại

Hơn hai năm tại Đại học Văn Lang đã mang đến cho tôi nhiều hơn một công việc. Đó là một hành trình trưởng thành. Một hành trình giúp tôi chuyển hóa những trải nghiệm, kiến thức và va chạm của cuộc sống thành những điều có thể chia sẻ và trao truyền cho người khác. Chính trong những năm tháng đứng lớp, tôi dần hiểu rằng giáo dục không chỉ là quá trình truyền đạt kiến thức. Đó còn là quá trình kết nối con người, khơi mở tiềm năng và cùng nhau trưởng thành.

Tại Văn Lang, tôi không chỉ học cách giảng dạy. Tôi học cách lắng nghe. Học cách thấu hiểu. Học cách nhìn nhận thế giới qua những góc nhìn khác nhau của sinh viên. Và học cách không ngừng hoàn thiện bản thân thông qua từng bài giảng, từng cuộc đối thoại và từng trải nghiệm trong lớp học.

Ngày nay, hành trình của tôi đã tiếp tục ở những môi trường mới, những quốc gia mới và những vai trò mới. Nhưng khi nhìn lại, tôi luôn biết ơn khoảng thời gian tại Văn Lang. Bởi đó không chỉ là nơi tôi làm việc. Đó là nơi tôi trưởng thành với tư cách một người thầy. Là nơi tôi cảm nhận được sự tin tưởng, yêu thương và đồng hành từ sinh viên, đồng nghiệp và nhà trường. Và cũng là nơi đặt những viên gạch đầu tiên cho con đường giáo dục, nghiên cứu, diễn thuyết và kết nối quốc tế mà tôi vẫn đang tiếp tục theo đuổi ngày hôm nay.

Nhìn lại toàn bộ chặng đường ấy, điều quý giá nhất mà Văn Lang mang lại cho tôi có lẽ không phải là một chức danh hay một vị trí nghề nghiệp. Mà là niềm tin rằng những điều chúng ta học được, trải nghiệm được và tích lũy được trong cuộc sống đều có thể trở thành nguồn cảm hứng và giá trị cho người khác khi được chia sẻ bằng sự chân thành.