Vì sao tôi trở thành một nhà giáo?

Từ cô học trò nhỏ đến giảng viên đại học: Hành trình đến với nghề giáo của tôi 

Hôm nay, khi nhìn lại, tôi nhận ra rằng hành trình đến với nghề dạy học của mình không bắt đầu từ ngày đầu tiên đứng trên bục giảng đại học. Nó bắt đầu từ rất lâu trước đó, từ khi tôi còn chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ trở thành một giảng viên.

Khi còn là học sinh trung học phổ thông, tôi thường giúp các em nhỏ trong gia đình học tập. Khi ấy, tôi chưa từng nghĩ đó là việc dạy học. Tôi chỉ đơn giản là chia sẻ những gì mình biết. Nhưng nhìn lại, chính những khoảnh khắc ấy đã gieo những hạt giống đầu tiên của một điều sau này trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời tôi: niềm vui khi giúp người khác học hỏi và trưởng thành.

Trong những năm học phổ thông, việc dạy học dần trở thành điều gì đó lớn hơn việc chỉ giúp đỡ người thân trong gia đình. Tôi tham gia dạy tiếng Anh và các hoạt động văn hóa cho trẻ em tại Làng Trẻ em SOS, đồng thời tham gia nhiều hoạt động giáo dục dành cho thanh thiếu niên. Dù khi đó bản thân vẫn còn là một học sinh, tôi nhận ra rằng mình thực sự yêu thích việc giải thích ý tưởng, khơi gợi sự tò mò và giúp người khác tự tin hơn thông qua học tập.

Những trải nghiệm ấy đã dạy tôi một bài học quan trọng từ rất sớm: tri thức trở nên ý nghĩa hơn khi được sẻ chia.

Khi chuyển ra Hà Nội học đại học, việc dạy học tiếp tục xuất hiện trong cuộc sống của tôi dưới nhiều hình thức khác nhau. Tôi tham gia các chương trình dạy tiếng Anh tình nguyện và các hoạt động giáo dục dành cho thanh thiếu niên. Ngay cả khi đó, tôi vẫn chưa có một kế hoạch rõ ràng để trở thành một nhà giáo chuyên nghiệp. Tuy nhiên, tôi bắt đầu nhận ra một quy luật thú vị: dù đi đâu, tôi dường như cũng luôn quay trở lại với việc dạy học.

Ngôn ngữ trở thành một cây cầu khác đưa tôi đến gần hơn với giáo dục. Việc sống và học tập ở nhiều quốc gia khác nhau mang đến cho tôi cơ hội dạy tiếng Việt cho người nước ngoài và chia sẻ những nét đẹp của văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Dù ở Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc hay sau này là Việt Nam, tôi dần nhận ra rằng việc giảng dạy không chỉ xoay quanh ngôn ngữ. Đó còn là câu chuyện của giao tiếp, thấu hiểu văn hóa và kết nối con người với con người.

Tuy nhiên, có một trải nghiệm tại Nhật Bản đã để lại trong tôi dấu ấn đặc biệt sâu sắc. Trong thời gian theo học chương trình Thạc sĩ tại Kyoto, tôi làm thêm để trang trải chi phí sinh hoạt. Một công việc của tôi là lao động chân tay trong một xưởng làm cơm hộp. Công việc còn lại là dạy ngoại ngữ cho người Nhật, bao gồm tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp. Sự tương phản giữa hai công việc ấy thật sự rất rõ rệt.

Trong xưởng, tôi làm việc chăm chỉ và nghiêm túc, nhưng tôi chỉ là một công nhân trong số rất nhiều công nhân khác. Công việc đòi hỏi nhiều sức lực và gần như không có cơ hội cho sự tương tác hay giao lưu giữa người với người.

Việc dạy học thì hoàn toàn khác. Không chỉ có thu nhập cao hơn đáng kể, mà quan trọng hơn, nó mang đến một ý nghĩa rất khác. Nhiều học viên của tôi lớn tuổi hơn tôi. Có người là doanh nhân, có người là chuyên gia trong lĩnh vực của họ, thậm chí có người là cán bộ cấp cao trong cơ quan nhà nước. Thế nhưng bất chấp sự khác biệt về tuổi tác và kinh nghiệm sống, họ luôn dành cho tôi sự tôn trọng chân thành và gọi tôi bằng hai tiếng “Linh Sensei”.

Lần đầu tiên trong đời, tôi cảm nhận được thế nào là sự tôn trọng dành cho một con người không phải vì địa vị, sự giàu có hay vị thế xã hội, mà vì kiến thức và khả năng giúp người khác phát triển.

Chính trong giai đoạn đó, tôi đã đưa ra một quyết định quan trọng.

Một ngày nọ, tôi tự nhủ với bản thân: “Tôi nhất định sẽ trở thành một người thầy.”

Không chỉ vì đó là một nghề nghiệp được xã hội tôn trọng, dù điều đó hoàn toàn đúng. Không chỉ vì tôi yêu thích việc chia sẻ kiến thức, dù điều đó luôn là một phần trong con người tôi.

Tôi muốn trở thành một người thầy bởi vì tôi nhận ra rằng nghề giáo hội tụ rất nhiều điều có ý nghĩa sâu sắc đối với mình. Tôi luôn yêu thích việc học. Tôi luôn tin rằng dạy học là một trong những cách học hiệu quả nhất. Tôi luôn tò mò về con người, về văn hóa và về những ý tưởng mới. Và tôi luôn mong muốn những kiến thức cũng như trải nghiệm của mình có thể tạo ra giá trị vượt ra ngoài bản thân. Nghề giáo đã kết nối tất cả những điều ấy lại với nhau.

Theo thời gian, khát vọng đó đã đưa tôi đến với giáo dục đại học, nơi tôi có cơ hội giảng dạy cho sinh viên tại Việt Nam. Nhưng ngay cả khi đã trở thành giảng viên, tôi chưa bao giờ xem việc dạy học đơn thuần là một nghề nghiệp. Thay vào đó, tôi coi đó là một hành trình học hỏi, sẻ chia và cùng nhau trưởng thành suốt đời.

Ngày nay, công việc của tôi đã mở rộng vượt ra ngoài phạm vi lớp học để bao gồm phát triển quốc tế, giao tiếp liên văn hóa, nghiên cứu và hợp tác toàn cầu. Thế nhưng, bản sắc của một người thầy vẫn luôn là một phần không thể tách rời trong con người tôi. Dù đang nghiên cứu, tổ chức các dự án hợp tác quốc tế, thúc đẩy tre như một cây cầu kết nối các nền văn hóa hay chia sẻ về phát triển bền vững, tôi vẫn luôn tin rằng giáo dục là một trong những cách mạnh mẽ nhất để tạo ra những thay đổi tích cực cho xã hội.

Nhìn lại, tôi nhận ra rằng việc trở thành một người thầy chưa bao giờ là kết quả của một quyết định đơn lẻ trong một khoảnh khắc nhất định. Đó là một hành trình được tạo nên từ vô số trải nghiệm nhỏ bé: giúp các em học bài, tham gia dạy học tình nguyện, giảng dạy ngôn ngữ xuyên văn hóa và khám phá ý nghĩa sâu sắc của việc được gọi bằng hai tiếng Sensei.

Những trải nghiệm ấy không chỉ đưa tôi đến với nghề giáo. Chúng giúp tôi hiểu mình muốn trở thành người như thế nào trong cuộc đời này.